Ateny
Ateny rozciągają się w kotlinie Attyki, między górami a Zatoką Sarońską. W stolicy Grecji antyczne świątynie sąsiadują z zabudową późniejszych epok, a skaliste wzgórza pozwalają spojrzeć ponad dachami na rozmiary miasta. Najbardziej rozpoznawalnym punktem pozostaje Akropol z Partenonem. Stanowiska archeologiczne i muzea przedstawiają różne okresy dziejów Aten, a spacer po dzielnicach otaczających dawne centrum łączy te miejsca w jedną trasę.
Historia Aten obejmuje tysiąclecia. W epoce mykeńskiej Akropol był warownią, natomiast w czasach klasycznych miasto stało się ważnym ośrodkiem demokracji, filozofii i teatru. Za Peryklesa podjęto wielki program budowlany, którego częścią był Partenon. Później Ateny pozostawały pod panowaniem rzymskim, bizantyjskim i osmańskim. W 1834 roku zastąpiły Nauplion jako stolica państwa greckiego, a nowe budowle publiczne otrzymywały przede wszystkim formy neoklasyczne.
Na Akropolu uwagę przyciąga Partenon, poświęcony Atenie Partenos. Świątynię przekształcono później w kościół, a pod panowaniem osmańskim stała się głównym meczetem miasta. W 1687 roku eksplozja przechowywanego wewnątrz prochu, wywołana ostrzałem weneckim, poważnie uszkodziła budowlę. Zabytek widać także z tras spacerowych przebiegających poniżej wzgórza.
Piesza trasa prowadzi od świątyni Zeusa Olimpijskiego pod południowymi zboczami Akropolu, w pobliżu Plaki, ku okolicom świątyni Hefajstosa. Jej część stanowi ulica Dionysiou Areopagitou, przeznaczona dla pieszych. Po drodze rozciągają się widoki na Partenon i agorę. Agora, dawny plac handlowy i miejsce spotkań Ateńczyków, przypomina o codziennym życiu miasta kojarzonego przede wszystkim ze świątyniami.
Muzealne zbiory uzupełniają oglądane w terenie pozostałości dawnych Aten. Narodowe Muzeum Archeologiczne gromadzi zabytki od późnego neolitu po okres rzymski, obejmując zbiorami ponad pięć tysięcy lat. Muzeum Sztuki Cykladzkiej pozwala z kolei zobaczyć charakterystyczne figurki z białego marmuru. Zbiory Muzeum Bizantyjskiego i Chrześcijańskiego przybliżają natomiast sztukę epoki, którą łatwo przeoczyć podczas zwiedzania antycznych zabytków. Muzeum Akropolu działa w budynku otwartym w 2009 roku; można połączyć jego odwiedzenie ze zwiedzaniem samego wzgórza, pozostawiając czas na spokojne oglądanie ekspozycji.
Inną stronę Aten pokazuje spacer wśród dziewiętnastowiecznych gmachów. Przy ulicy Panepistimiou stoją gmachy uniwersytetu, Biblioteki Narodowej i Akademii Ateńskiej, tworzące zespół określany jako ateńska trylogia. Dawny pałac królewski mieści parlament. W okolicy placu Syntagma znajduje się również Grób Nieznanego Żołnierza. Neoklasyczna architektura tej części miasta nawiązuje do antyku, lecz wiąże się z budową nowej stolicy w XIX wieku.
Po spacerze wśród gmachów miejscem odpoczynku jest Ogród Narodowy, ukończony w 1840 roku. Leży między parlamentem a Zappeionem i zajmuje około piętnastu hektarów. Ze wzgórza Likawitos otwiera się panorama kotliny Attyki. Zieleni dostarczają również wzgórze Filopapposa i jego okolice, porośnięte sosnami oraz innymi drzewami.
Osobnym punktem jest Stadion Panatenajski, związany z pierwszymi nowożytnymi igrzyskami olimpijskimi w 1896 roku. Jego historia sięga jednak starożytności. Odwiedzenie stadionu pozwala połączyć zainteresowanie dawnymi Atenami z historią współczesnego sportu. Miasto ponownie gościło letnie igrzyska w 2004 roku.
Ateny mają klimat śródziemnomorski z gorącym, suchym latem i łagodniejszą, bardziej deszczową zimą. Śnieg zdarza się rzadko, ale nie jest zjawiskiem nieznanym. Na dłuższe piesze zwiedzanie warto rozważyć wiosnę lub jesień; latem dobrze zaplanować przerwy i zabrać wodę.
Ambasada RP w Grecji
– adres: Chryssanthemon 22, 154 52 Paleo Psychiko
– telefon : +30 210 6797 700
– faks : +30 210 6797 711
– e-mail : ateny.amb.sekretariat@msz.gov.pl
Zdjęcie: Erik Drost, CC BY 2.0 (creativecommons.org/licenses/by/2.0/), Wikimedia Commons, commons.wikimedia.org/wiki/File:Athens,_Greece_Skyline_view_from_Mount_Lycabettus_(5987127698).jpg
