Ołomuniec
Ołomuniec (czes. Olomouc, niem. Olmütz) leży na Morawach, w żyznej dolinie Górnej Morawy, około 200 km na południowy wschód od Pragi i 61 km na północny wschód od Brna. To ośrodek regionu etnograficznego Hana, siedziba arcybiskupstwa i ważne miasto akademickie. Zabytkowe centrum chroni status miejskiego rezerwatu zabytków.
Co zobaczyć w Ołomuńcu
- Kolumna Trójcy Świętej na Rynku Górnym
- ratusz z zegarem astronomicznym
- katedra św. Wacława
- Pałac Zdíka
- kościół św. Maurycego
- kaplica św. Jana Sarkandra
- barokowe fontanny
- wzgórze Svatý Kopeček
Spacer warto zacząć na Rynku Górnym, największym placu miasta. Stoi tu barokowa Kolumna Trójcy Świętej, wznoszona w latach 1716–1754 i mierząca około 35 metrów. W 2000 roku trafiła na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Obok wznosi się ratusz ukończony w XV wieku, z wieżą wysoką na 76 metrów. Zdobi ją zegar astronomiczny: pierwotny, piętnastowieczny mechanizm zniszczono pod koniec II wojny światowej, a w latach 1947–1955 Karel Svolinský odtworzył zegar w stylu socrealizmu. Zamiast świętych w pochodzie występują robotnicy, a kalendarz wyróżnia daty ważne dla reżimu komunistycznego.
Po starym mieście rozsiano sześć barokowych fontann. Przetrwały dzięki przezorności rady miejskiej, która po założeniu wodociągu nie kazała ich rozbierać, lecz zostawiła jako zapas wody na wypadek pożaru. Pięć przedstawia postacie antycznej mitologii: Jowisza, Merkurego, Trytona, Neptuna i Herkulesa, a szósta Juliusza Cezara, legendarnego założyciela miasta.
Na terenie dawnego zamku wznosi się katedra św. Wacława, założona przed 1107 rokiem. Pod koniec XIX wieku otrzymała neogotycką formę, ale zachowała romańską kryptę, gotycki krużganek i barokowe kaplice; najwyższa z trzech wież sięga około 100 metrów. Obok stoi romański Pałac Zdíka, zbudowany po 1141 roku przez biskupa Jindřicha Zdíka – tak wczesna rezydencja biskupia jest w Europie Środkowej unikatem. Gotycki kościół św. Maurycego z XV wieku słynie z wielkich organów. Neobarokowa kaplica św. Jana Sarkandra stanęła w miejscu miejskiego więzienia, gdzie na początku wojny trzydziestoletniej torturowano tego księdza, który nie złamał tajemnicy spowiedzi. Jan Paweł II ogłosił go świętym w 1995 roku, podczas wizyty w Ołomuńcu.
W granicach miasta leży też wzgórze Svatý Kopeček z barokowym kościołem Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, górującym nad Ołomuńcem. Na północy leży jezioro Chomoutovské w dawnej żwirowni, ważny przystanek ptaków wędrownych i siedlisko jednej z największych w Czechach kolonii mew śmieszek i czarnogłowych.
Krótka historia
W VII wieku na terenie obecnej dzielnicy Povel istniał gród wczesnych Słowian. Biskupstwo ołomunieckie powstało w 1063 roku, a w 1777 roku podniesiono je do rangi arcybiskupstwa. W średniowieczu Ołomuniec był największym miastem Moraw i rywalizował z Brnem o rolę stolicy. W 1306 roku zamordowano tu króla Wacława III, który ruszał do Polski, by walczyć z Władysławem Łokietkiem o koronę; wraz z nim wymarła dynastia Przemyślidów. W 1469 roku stany wybrały w Ołomuńcu Macieja Korwina na antykróla Czech, a dziesięć lat później zawarto tu pokój dzielący kraj między dwóch władców.
W 1573 roku założono uniwersytet, dziś Uniwersytet Palackiego, najstarszy na Morawach. Podczas wojny trzydziestoletniej Szwedzi przez osiem lat okupowali miasto i zostawili je w ruinie, przez co ustąpiło ono pierwszeństwa Brnu. Za Marii Teresy Ołomuniec umocniono, a w 1758 roku Fryderyk Wielki przez siedem tygodni bezskutecznie go oblegał. W 1848 roku abdykował tu cesarz Ferdynand, a w 1850 roku obradowała konferencja zakończona punktacją ołomuniecką. W listopadzie 1938 roku zniszczono synagogę, a w czasie niemieckiej okupacji deportowano żydowskich mieszkańców; Zagładę przeżyło mniej niż 300 z nich.
Klimat
Ołomuniec ma wilgotny klimat kontynentalny. Według norm z lat 1991–2020 średnia roczna temperatura wynosi 9,6°C. Najcieplejszy jest lipiec ze średnią dobową 20,3°C, najzimniejszy styczeń z wynikiem −1,4°C. Rocznie spada około 530 mm opadów; najwięcej w lipcu, najmniej w lutym. Najwięcej słońca przypada na okres od maja do sierpnia, a rocznie słońce świeci średnio około 1800 godzin.
Ambasada RP w Czechach
– adres: Valdštejnská 8, 118 01 Praga 1
– telefon : +420 257 099 523
– e-mail : praga.amb.sekretariat@msz.gov.pl
Zdjęcie: Lovec pávů, CC BY 4.0 (creativecommons.org/licenses/by/4.0/), Wikimedia Commons, commons.wikimedia.org/wiki/File:Olomouc,_Studentsk%C3%A1_582,_Starom%C4%9Bstsk%C3%A1_kas%C3%A1rna,_northern_side.jpg
