Fatima
Fatima to miasto w Portugalii, w gminie Ourém, znane przede wszystkim z sanktuarium w Cova da Iria. Na dawnym pastwisku powstał tu rozległy zespół z dwiema bazylikami, kaplicami i ogromnym placem dla pielgrzymów. Fatima jest miejscem uznanych objawień, podobnie jak Gietrzwałd w Polsce. Wraz z rozwojem ośrodka zmieniał się status samej miejscowości: w 1977 roku parafia cywilna stała się miasteczkiem, a w 1997 roku portugalski parlament nadał Fatimie prawa miasta.
Historia relacji o objawieniach
Według relacji trojga pastuszków, Łucji Santos oraz jej kuzynostwa Franciszka i Hiacynty Marto, w 1916 roku w okolicy Valinhos trzykrotnie ukazywał się im anioł. 13 maja 1917 roku, gdy pilnowali owiec w Cova da Iria, mieli ujrzeć postać, którą uznali za Maryję. Wieść szybko się rozeszła, do Fatimy i Aljustrel napływały tłumy, a dzieci trafiły nawet do aresztu pod zarzutem zakłócania porządku politycznego. Według przekazu Maryja powierzyła im trzy tajemnice. Cykl spotkań zakończył się 13 października 1917 roku zjawiskiem nazywanym cudem słońca, które według relacji obserwowało około 70 tysięcy osób.
Franciszek i Hiacynta zmarli w czasie pandemii grypy, w 1919 i 1920 roku. Już 28 kwietnia 1919 roku okoliczni mieszkańcy zaczęli budować w Cova da Iria niewielką kaplicę. Kościelne dochodzenie kanoniczne rozpoczęto 3 maja 1922 roku. 13 października 1930 roku José Alves Correia da Silva, biskup Leirii, orzekł, że objawienia są godne wiary, i zgodził się na kult Matki Bożej Fatimskiej. Późniejsze akty miały inny charakter: w 1946 roku legat papieski koronował figurę Matki Bożej w Kaplicy Objawień, a w 1953 roku konsekrowano kościół sanktuarium, któremu w listopadzie 1954 roku Pius XII nadał tytuł bazyliki. W 1967 roku do Fatimy przybył Paweł VI, a Jan Paweł II, który ocalenie po zamachu z 13 maja 1981 roku przypisywał Matce Bożej Fatimskiej, pielgrzymował tu w 1982 i 1991 roku.
Co zobaczyć w sanktuarium
Sercem zespołu jest Kaplica Objawień, wzniesiona w miejscu, gdzie według tradycji dzieci widziały Maryję. Punkt ten wyznacza marmurowy filar z figurą Matki Bożej, chroniony przeszkloną obudową. W skład sanktuarium wchodzi też wielki dąb, przy którym według przekazu rozgrywały się wydarzenia 1917 roku.
Nad placem góruje neobarokowa Bazylika Matki Bożej Różańcowej, zaprojektowana przez urodzonego w Rotterdamie Gerardusa van Kriekena. Kamień węgielny położono 13 maja 1928 roku. Wieża mierzy około 65 metrów, nosi brązową koronę zwieńczoną podświetlonym krzyżem, a carillon liczy 62 dzwony. Figurę Matki Bożej Fatimskiej nad głównym wejściem wyrzeźbił amerykański duchowny Thomas McGlynn, który omawiał jej wygląd z siostrą Łucją. Witraże przedstawiają sceny z 1917 roku, a piętnaście ołtarzy poświęcono tajemnicom różańca. W bazylice spoczywają Hiacynta i Franciszek, których szczątki przeniesiono tu w latach 1951–1952.
Po drugiej stronie placu stoi znacznie większa Bazylika Trójcy Przenajświętszej, wzniesiona z myślą o wielkich pielgrzymkach, których starsza świątynia nie była w stanie pomieścić. Na końcu lewej kolumnady znajduje się kaplica Sagrado Lausperene, konsekrowana 1 stycznia 1987 roku; witraże przy jej wejściu ukazują mannę na pustyni i Ostatnią Wieczerzę. Skarbiec sanktuarium przechowuje irlandzką monstrancję, podarowaną w 1949 roku i cenioną jako jedno z ważniejszych dzieł irlandzkiej sztuki sakralnej.
Aljustrel, Valinhos i zwiedzanie
Wizytę w sanktuarium dobrze uzupełnić wyprawą do Aljustrel, osady związanej z życiem dzieci, w której w 1919 roku zmarł Franciszek. Pobliskie Valinhos to okolica, w której według relacji dzieci w 1916 roku ukazywał się anioł i gdzie, wyjątkowo poza Cova da Iria, miało nastąpić jedno z objawień Maryi.
Najwięcej pielgrzymów przybywa 13 maja i 13 października, w rocznice pierwszego i ostatniego objawienia, gdy okoliczne drogi wypełniają się pieszymi grupami. Kto szuka spokoju, łatwiej go znajdzie w inne dni. W kaplicach i bazylikach dobrze zachowywać się cicho i nie przeszkadzać modlącym się, a na przejście całego zespołu przyda się wygodne obuwie.
Ambasada RP w Portugalii
– adres: Av. das Descobertas, 2, 1400-092 Lisboa, Portugal
– telefon : +351 213 041 410
– faks : +351 21 3041429
– e-mail : lizbona.amb.sekretariat@msz.gov.pl
Zdjęcie: Arian Zwegers from Brussels, Belgium, CC BY 2.0 (creativecommons.org/licenses/by/2.0/), Wikimedia Commons, commons.wikimedia.org/wiki/File:F%C3%A1tima,_Sanctuary_of_Our_Lady_of_F%C3%A1tima_(6172325245).jpg
