Licheń Stary

Licheń Stary leży we wschodniej Wielkopolsce, niedaleko Konina, nad Jeziorem Licheńskim. Choć jest wsią, jego krajobraz zdominowała świątynia o rozmiarach kojarzących się z wielkimi ośrodkami pielgrzymkowymi. Złota kopuła i wysoka wieża bazyliki przyciągają wzrok, lecz starsza część sanktuarium również zasługuje na uwagę. Kościół św. Doroty, kamienna Golgota i pobliski Las Grąbliński pozwalają poznać różne etapy dziejów tego miejsca.

Początki miejscowej tradycji objawień wiążą się z pasterzem Mikołajem Sikatką. Według jego relacji w 1850 roku w lesie koło Grąblina ukazywała mu się Maryja. Widzenia miały następować przy obrazie zawieszonym na sośnie. Przekazane przez pasterza przesłanie obejmowało wezwanie do pokuty, modlitwy i poprawy postępowania, a także prośbę o przeniesienie wizerunku. Proboszcz Florian Kosiński opisał zeznania Sikatki w raporcie sporządzonym 5 listopada 1852 roku dla władz kościelnych.

Wcześniej, 29 września 1852 roku, obraz trafił z lasu do licheńskiej kaplicy cmentarnej, która służyła wtedy parafii. O przeniesieniu zdecydował konsystorz biskupi w Kaliszu. W uroczystości uczestniczyli wierni oraz przedstawiciele władz kościelnych i świeckich. To wydarzenie zapoczątkowało rozwój sanktuarium i związało życie miejscowości z pielgrzymowaniem do maryjnego wizerunku. Historia kultu wyrasta więc z niewielkiego leśnego miejsca modlitwy.

Objawienia związane z Licheniem i Grąblinem nie zostały oficjalnie uznane przez Kościół katolicki. Decyzja o przeniesieniu obrazu dotyczyła kultu; nie stanowiła orzeczenia o nadprzyrodzoności relacji pasterza. Gietrzwałd jest jedynym w Polsce miejscem oficjalnie uznanych przez Kościół objawień maryjnych. Licheń pozostaje sanktuarium związanym z tradycją objawień oraz ważnym miejscem modlitwy pielgrzymów.

Zwiedzanie można rozpocząć od bazyliki zaprojektowanej przez Barbarę Bielecką. Jej budowa trwała od 1994 do 2004 roku, a środki pochodziły z ofiar pielgrzymów. Konsekracja odbyła się 12 czerwca 2004 roku. Jan Paweł II nadał świątyni godność bazyliki mniejszej 25 lutego 2005 roku. Jest to wyróżnienie kościoła, odrębne od oceny objawień. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Bożej, przeniesiony tutaj w 2006 roku.

Przed wejściem można przyjrzeć się rozległej fasadzie, portykom i kopule. Budowla ma pięć naw oraz plan krzyża, a wieża osiąga 141,5 metra wysokości. W dekoracji okien i kolumn powracają motywy roślinne, związane z zamysłem przedstawienia świątyni jako złotego łanu zboża. Przy oglądaniu poszczególnych wejść można odnaleźć przedstawienia aniołów, ewangelistów i Pietę. Obejście budynku pomaga dostrzec szczegóły, które łatwo przeoczyć podczas samego wejścia do wnętrza.

W środku uwagę zwracają również organy o 157 głosach. Instrument powstawał w latach 2002–2007 i składa się z kilku części rozmieszczonych w różnych miejscach bazyliki. Oglądając wnętrze, dobrze zatrzymać się zarówno przy głównym ołtarzu, jak i pod kopułą. Architekturę najlepiej oglądać poza nabożeństwami, pozostawiając modlącym się osobom ciszę i swobodę.

W starszej części sanktuarium stoi kościół św. Doroty, w którym przed przeniesieniem do bazyliki przechowywano czczony obraz. Obok wznosi się Golgota, sztuczna kamienna góra o wysokości około 25 metrów, powstała w latach 1976–1981. Rozmieszczono na niej stacje drogi krzyżowej oraz groty z kaplicami. Na szczycie znajdują się krzyż i figury Maryi oraz św. Jana. Tę część spaceru warto zaplanować z uwzględnieniem podejścia pod górę.

Osobnym punktem wizyty może być Las Grąbliński, oddalony od Lichenia o około dwa kilometry, przy drodze w stronę Konina. To z nim związana jest relacja Sikatki. Znajdują się tam kaplice i droga krzyżowa. Na leśny spacer dobrze przeznaczyć osobny czas w planie wizyty. Połączenie leśnego spaceru z odwiedzeniem obu części sanktuarium pozwala prześledzić drogę od miejsca początkowego kultu do monumentalnej świątyni.

Zdjęcie: Diego Delso, CC BY-SA 4.0 (creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/), Wikimedia Commons, commons.wikimedia.org/wiki/File:Bas%C3%ADlica_de_Nuestra_Se%C3%B1ora_de_Liche%C5%84,_Stary_Liche%C5%84,_Polonia,_2016-12-21,_DD_33-35_HDR.jpg