Essaouira
Essaouira leży na atlantyckim wybrzeżu Maroka, nad zatoką częściowo osłoniętą przez przybrzeżne wyspy. Dawna nazwa Mogador przypomina o czasach, gdy spotykały się tu szlaki kupców z Europy i wnętrza Afryki. Nad oceanem ciągną się kamienne mury, za którymi widać jasną zabudowę medyny. Port, fortyfikacje i plaża tworzą trzy różne części nadmorskiego krajobrazu, warte uwzględnienia podczas spaceru.
Dzisiejszy kształt miasta wiąże się przede wszystkim z przedsięwzięciem sułtana Mohammeda III w XVIII wieku. Władca chciał rozwinąć wymianę z Europą i stworzyć dogodny port dla Marrakeszu. Przy budowie pracowali architekci marokańscy oraz europejscy, wśród nich Théodore Cornut. Przez Essaouirę przepływały towary przywożone karawanami z Afryki Subsaharyjskiej przez Timbuktu, Saharę i Atlas. W XIX stuleciu działały tutaj również przedstawicielstwa handlowe i dyplomatyczne państw europejskich.
Zwiedzanie warto zacząć od medyny, wpisanej w 2001 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Jej związek z dawnym portem najlepiej prześledzić, łącząc spacer ulicami z oglądaniem umocnień od strony oceanu. Szczególną uwagę przyciągają Sqala de la Kasbah i Sqala du Port. Mury, wieże oraz ustawione przy nich działa pokazują, jak dużą wagę przykładano do obrony miasta prowadzącego handel morski. Z nadbrzeża można też objąć wzrokiem linię zabudowy ponad skalistym brzegiem.
Przy wejściu do portu znajduje się Porte de la Marine, związana z pracami Ahmeda el Ingliziego. Osiemnastowieczne założenie łączy funkcję obronną z reprezentacyjnym wejściem od strony morza. W planie spaceru warto uwzględnić także bramę Bab Manjana z wieżą zegarową. Oglądanie kolejnych bram i odcinków murów pozwala zwrócić uwagę na detale, które łatwo przeoczyć, skupiając się wyłącznie na panoramie miasta.
Osobny wątek stanowi żydowskie dziedzictwo Essaouiry. Mohammed III zachęcał Żydów do osiedlania się tutaj i udziału w handlu z Europą. Dawna dzielnica mellah, synagogi oraz cmentarze przypominają o tej społeczności. Wśród miejsc związanych z jej historią są synagogi Chaim Pinto i Slat Lkahal. Tę część poznawania miasta można połączyć z Bayt Dakira, domem pamięci poświęconym miejscowemu dziedzictwu żydowskiemu. W styczniu 2020 roku odwiedził go król Mohammed VI.
Medyna ma również wielowiekowe tradycje rzemieślnicze. Należą do nich wyrób mebli i rzeźbienie w drewnie określanym jako thuya. Wykorzystuje się do tego korzenie drzewa Tetraclinis. Podczas oglądania wyrobów warto poświęcić chwilę samemu materiałowi i sposobowi jego obróbki. To kolejny sposób poznawania Essaouiry, obok jej architektury oraz dziejów kupieckich.
Z miastem wiąże się również muzyka gnawa. W 1998 roku rozpoczęła się historia poświęconego jej festiwalu, który otworzył się także na rock, jazz i reggae. Ten muzyczny wątek uzupełnia obraz portu, przez stulecia przyjmującego ludzi i towary z różnych stron świata.
Na południe od portu rozciąga się szeroka, piaszczysta plaża. Spacer wzdłuż niej prowadzi w kierunku ujścia rzeki Oued Ksob; dalej leżą ruiny Bordj El Berod. Z kolei przybrzeżne wyspy Iles Purpuraires pomagają zrozumieć położenie dawnej przystani: częściowo osłaniają zatokę przed falami. Warto przeznaczyć czas zarówno na widoki od strony fortyfikacji, jak i na dłuższe przejście brzegiem, skąd miasto ogląda się z innej perspektywy.
Klimat Essaouiry jest półsuchy, z łagodnymi zimami i ciepłym latem. Różnice między temperaturami dziennymi i nocnymi pozostają stosunkowo niewielkie. Nad wybrzeżem znaczenie mają silne pasaty, dlatego na spacer przy oceanie przydaje się warstwa ubrania chroniąca przed wiatrem. Program dnia można ułożyć wokół medyny, portu i plaży, pozostawiając czas na spokojne oglądanie bram, rzemiosła i śladów dawnych społeczności.
Ambasada RP w Maroku
– adres: 23, av. Oqbah, B.P. 425, 10 090 Rabat. Maroc
– telefon : +212 537 77 17 94
– faks : +212 537 77 85 66
– e-mail : rabat.amb.sekretariat@msz.gov.pl
Zdjęcie: Kayaky, CC BY 3.0 (creativecommons.org/licenses/by/3.0/), Wikimedia Commons, commons.wikimedia.org/wiki/File:Ramparts_of_Essaouira.JPG