Ipiales
Ipiales leży w południowej Kolumbii, w departamencie Nariño. Z miastem związane jest sanktuarium Las Lajas, wzniesione w kanionie rzeki Guáitara, blisko granicy z Ekwadorem. Kościół wyrasta pośród stromych zboczy, a prowadzący do niego most łączy brzegi głębokiej doliny. Z daleka najlepiej widać, jak niewielką część górskiego krajobrazu zajmuje budowla. Dopiero bliższe spojrzenie pozwala dostrzec jej strzelistą wieżę, rozety i gęsty układ jasnych zdobień na ciemniejszych ścianach.
Las Lajas jest sanktuarium związanym z tradycją objawień maryjnych. Przyjeżdżają tu pielgrzymi zarówno z Kolumbii, jak i sąsiedniego Ekwadoru. Wezwanie świątyni odnosi się do Matki Bożej Różańcowej. Nazwa „laja” oznacza po hiszpańsku płaski kamień lub płytę skalną, co wiąże miejsce z jego naturalnym otoczeniem i opowieścią o początkach kultu.
Opowieść o Marii i Rosie
Według miejscowej tradycji około 1754 roku María Mueses de Quiñones i jej córka Rosa schroniły się między skałami podczas gwałtownej burzy. Rosa, która wcześniej nie słyszała i nie mówiła, miała wtedy odezwać się i wskazać postać Maryi. To relacja religijna przekazywana w historii sanktuarium. Z nią wiąże się także opowieść o wizerunku Matki Bożej z Dzieciątkiem widocznym na skale.
Objawienia w Las Lajas nie zostały oficjalnie uznane przez Kościół katolicki. Kult znalazł natomiast potwierdzenie w odrębnych aktach kościelnych. Koronacja wizerunku odbyła się 16 września 1952 roku, a Pius XII nadał świątyni rangę bazyliki mniejszej 30 sierpnia 1954 roku. Paweł VI zatwierdził 26 kwietnia 1965 roku patronat Matki Bożej Różańcowej nad Ipiales. Koronacja, tytuł bazyliki i patronat nie stanowią same w sobie orzeczenia o nadprzyrodzoności objawień.
W Polsce jedynym miejscem maryjnych objawień uznanych przez Kościół jest Gietrzwałd. W Las Lajas historia pielgrzymowania i znaczenie sanktuarium pozostają związane z kultem oraz przekazywaną tradycją.
Świątynia nad rzeką
Pierwsze miejsce modlitwy miało skromną konstrukcję z drewna i słomy. Istnienie sanktuarium odnotował franciszkanin Juan de Santa Gertrudis, podróżujący po tej części Ameryki w XVIII wieku. Obecny kościół powstawał w latach 1916–1949 dzięki ofiarom wiernych. Jego projekt przygotował Lucindo María Espinosa Medina. Neogotycka architektura nawiązuje do dawnych katedr, ale obecna budowla pochodzi z XX wieku.
Podczas zwiedzania uwagę przyciąga połączenie kościoła z mostem. Wysokie podpory schodzą w głąb kanionu, a ponad nimi wznosi się bogato dekorowana bryła. Fasadę zdobią ostrołukowe wejścia i okrągła rozeta. Przy podejściu można też zobaczyć tabliczki z podziękowaniami dla Matki Bożej. Ich krótkie napisy wprowadzają w osobisty wymiar pielgrzymek, obok monumentalnej architektury. Przed wejściem można zatrzymać się przy portalu: ostre łuki otaczają barwną scenę maryjną, a drewniane skrzydła drzwi zdobią reliefy. Zestawienie kamienia, drewna i koloru daje dobry temat do fotografii detalu.
Wewnątrz smukłe kolumny prowadzą wzrok ku sklepieniu, a kolorowe okna dopełniają dekorację ścian. Za ołtarzem znajduje się wizerunek Maryi z Dzieciątkiem na skale. Surowa powierzchnia kamienia wyraźnie odcina się od jasnych kolumn oraz złocistych detali. Ten fragment świątyni pozwala zobaczyć bezpośredni związek miejsca modlitwy ze skalistym zboczem.
Na wizytę dobrze przeznaczyć czas zarówno na wnętrze, jak i obejrzenie bryły z otoczenia. Przy planowaniu spaceru trzeba uwzględnić położenie na stromym terenie; wygodne obuwie ułatwi pokonywanie podejść. Fotografując, warto pozostawić przestrzeń przechodzącym i modlącym się osobom. Most daje okazję do przyjrzenia się fasadzie, natomiast dalszy widok pokazuje całość kościoła wpisaną w kanion Guáitary.
Ambasada RP w Kolumbii
– adres: Edificio Cusezar, Calle 116 No. 7-15, piso 11, oficina 1103
– telefon : +57 601 2140400
– e-mail : bog.amb@msz.gov.pl
Zdjęcie: Diego Delso, CC BY-SA 4.0 (creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/), Wikimedia Commons, commons.wikimedia.org/wiki/File:Santuario_de_Las_Lajas,_Ipiales,_Colombia,_2015-07-21,_DD_02.JPG
