Turyn
Turyn leży nad Padem w północno-zachodnich Włoszech i jest stolicą Piemontu. Od strony północnej i zachodniej otaczają go Alpy, a po drugiej stronie rzeki krajobraz zamykają wzgórza. Szerokie ulice, rozległe place oraz długie ciągi podcieni nadają centrum uporządkowany wygląd. Wśród tej zabudowy mieszczą się dawne rezydencje dynastii sabaudzkiej, kawiarnie i muzea.
Początki miasta sięgają starożytności. Rzymianie założyli tu Augusta Taurinorum, a przebieg dzisiejszej Via Garibaldi przypomina o jednej z głównych osi rzymskiej osady. W XVI wieku Turyn stał się stolicą księstwa Sabaudii. Dwór przyciągał architektów, którzy kształtowali reprezentacyjne place i pałace. W latach 1861–1865 miasto pełniło funkcję pierwszej stolicy zjednoczonego Królestwa Włoch. Później rozwinął się tu przemysł samochodowy, związany przede wszystkim z marką Fiat.
Zwiedzanie można zacząć na Piazza Castello. Przy placu stoją Palazzo Reale, czyli pałac królewski, oraz Palazzo Madama z okazałą barokową fasadą. W pobliżu znajduje się kościół San Lorenzo. Z tego miejsca łatwo ułożyć pieszą trasę przez historyczne centrum: Via Roma prowadzi w stronę Piazza San Carlo, gdzie pod arkadami działają stare kawiarnie. Pośrodku placu stoi konny pomnik Emanuela Filiberta.
Za Piazza Castello można odnaleźć katedrę pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela oraz Porta Palatina. Zachowana rzymska brama z wieżami pokazuje znacznie starszą warstwę historii niż pobliskie pałace. Dalej rozciąga się Quadrilatero Romano, dzielnica węższych ulic, niewielkich sklepów i lokali. Taki spacer pozwala zobaczyć, jak blisko siebie leżą pozostałości antycznego miasta, średniowieczne zaułki i późniejsza zabudowa dworska.
Nad dachami wyróżnia się smukła Mole Antonelliana, jeden z najbardziej rozpoznawalnych budynków Turynu. Budowę rozpoczęto z myślą o synagodze, dziś w jej wnętrzach mieści się Narodowe Muzeum Kina. Osobny czas warto zostawić na Museo Egizio, poświęcone kulturze starożytnego Egiptu. Jego zbiory należą do najważniejszych kolekcji egipskich poza samym Egiptem. Z kolei Palazzo Carignano, rozpoznawalny dzięki falującej barokowej fasadzie, jest siedzibą muzeum Risorgimenta, przybliżającego dzieje włoskiego zjednoczenia.
Od Piazza Castello ulica Via Po prowadzi pod arkadami ku Piazza Vittorio Veneto i rzece. Nad Padem można kontynuować spacer, a na dłuższą przerwę wybrać Parco del Valentino. W parku stoi siedemnastowieczny zamek Valentino. Ciekawostką jest również Borgo Medioevale: zespół budowli wyglądających na średniowieczne powstał na wystawę w XIX wieku. Odtwarza architekturę zamków Piemontu i Doliny Aosty. Zieleń oraz widoki na wzgórza po przeciwnej stronie wody urozmaicają trasę między miejskimi placami.
Turyńskie smaki można poznawać także w kawiarniach. Z miastem kojarzy się bicerin, podawany w niewielkiej szklance napój łączący kawę, czekoladę i mleko. Czekoladową tradycję reprezentują gianduiotti, małe pralinki o charakterystycznym kształcie sztabek. Na słoną przekąskę można wybrać tramezzini, kanapki związane z historią tutejszych kawiarni. Lokalną odmianą pizzy jest pizza al padellino, niewielka, pieczona w foremce i mająca grubsze ciasto.
Klimat Turynu ma wyraźne pory roku. Zimą bywa chłodno i zdarzają się opady śniegu, latem na równinie robi się gorąco. Więcej deszczu przypada zwykle na wiosnę i jesień, a w cieplejszych miesiącach występują burze. Na piesze zwiedzanie przydają się wygodne buty i warstwa odzieży dopasowana do pory roku. Podcienia osłaniają część tras przed słońcem lub deszczem, lecz na spacer nad rzekę warto przygotować się osobno.
Ambasada RP we Włoszech
– adres: Via P.P. Rubens 20, 00197 Roma
– telefon : +39 06 36 204 200
– faks : +39 06 321 78 95
– e-mail : ambaroma@msz.gov.pl
Zdjęcie: Francesco Manzari, CC BY-SA 2.0 (creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/), Wikimedia Commons, commons.wikimedia.org/wiki/File:Turin_skyline.jpg
